OED: Cynradd

THEMA: Symud ymlaen

Fe all newid ysgol fod yn beth cyffrous, ond fe all fod yn gyfnod pryderus hefyd.  Mae symud o ysgol gynradd i ysgol uwchradd yn newid arwyddocaol ym mywyd pob plentyn.  Mae’r gwasanaeth yma’n nodi’r digwyddiad pwysig yma.  Mae’n bosib addasu’r gwasanaeth ar gyfer achlysuron tebyg, pan fydd angen ffarwelio â rhywun, neu pan fydd rhywbeth yn dod i ben.

CEFNDIR:

Lle mae gennym ni gerrig milltir arwyddocaol yn ein bywydau, fe allai defod a symbol ein helpu i ymateb i’n teimladau personol ein hunain, a theimladau pobl eraill, ynghylch symud ymlaen, ynghylch derbyn pethau, gadael pethau ar ôl, a dod o hyd i dangnefedd.  Gall ein helpu i fynegi rhywbeth sy’n anodd ei fynegi.  Ymdriniwch â ‘r digwyddiad fel rhywbeth arbennig gan wybod fod yr adegau yma’n golygu mwy na’r hyn sy’n amlwg.

PARATOAD:

Mae mwy nag arfer o waith paratoi ar gyfer y gwasanaeth yma, ond fe fydd yn werth yr ymdrech i greu dathliad i’w gofio!

• Paratowch fwrdd canolbwyntio, wedi’i orchuddio â lliain gwyrdd a thair cannwyll fawr wedi’u gosod arno.
• Codwch bentwr o gerrig mewn lle canolog y gall pawb ei weld - fe allai fod ar y bwrdd canolbwyntio.  Casglwch ragor o gerrig i fasged (un ar gyfer pob plentyn sy’n ymadael).
• Y plant sy’n ymadael i...
  gasglu ynghyd atgofion o ‘gerrig milltir’ yn eu bywydau.  Er enghraifft mynd i’r ysgol feithrin/ dechrau’r ysgol/ dysgu darllen/ysgrifennu/cyfrif/nofio/reidio beic/defnyddio cyfrifiadur/chwarae offeryn cerdd etc.  Fe allai’r plant hefyd nodi pobl, yn ogystal â digwyddiadau sydd wedi bod yn bwysig iddyn nhw.  Anogwch y plant yma i feddwl am yr adegau anodd ddaeth i’w rhan hefyd, e.e. ffraeo â ffrindiau, afiechyd, cyfleoedd a gollwyd, pethau wnaeth eu siomi etc.  Pa wahaniaeth y mae pethau yma wedi’u wneud i’w bywydau?  Casglwch ynghyd wirfoddolwyr sy’n fodlon rhannu eu meddyliau â chi yn ystod y gwasanaeth.

CYFLWYNIAD:

Cyflwynwch y thema - fe allech chi ddweud rhywbeth fel hyn...

'Yn ein gwasanaeth heddiw, rydyn ni’n mynd i feddwl am ffyrdd o ddod â’r gorffennol a’r dyfodol ynghyd i’r presennol.  Dyma amser arbennig iawn i blant Dosbarth /Blwyddyn ... , gan y byddan nhw’n fuan iawn yn symud ymlaen  ac yn dechrau eu gyrfa mewn ysgol newydd ym mis Medi.  Maen nhw wedi bod yn edrych yn ôl mewn amser ac wedi casglu ynghyd rai o’u hatgofion am y blynyddoedd diwethaf yn yr ysgol yma...'

Gwahoddwch y plant ymlaen i rannu eu hatgofion. 

Yna, gan gyfarch y plant yma sy’n symud ymlaen, dywedwch...

'Mae’r rhai ohonom sy’n aros yma yn yr ysgol yn dymuno eich helpu i edrych ymlaen a dymuno’n dda i chi at y dyfodol...'

MYFYRDOD:

Gwahoddwch dri o’r plant sy’n ymadael i oleuo’r canhwyllau ar y bwrdd canolbwyntio, fel rydych chi’n darllen y geiriau yma:

(Goleuo’r gannwyll gyntaf...)

'Rhowch heibio’r pethau sydd wedi digwydd yn y gorffennol,

ac edrychwch i’r dyfodol.'

(Goleuo’r ail gannwyll...)

'Ymestynnwch allan i rannu ym mywydau pobl eraill,

a chael cyffwrdd byd ehangach.'

(Goleuo’r drydedd gannwyll...)

'Byddwch mewn tangnefedd â’r naill a’r llall,

a gofalwch am eich gilydd.'

GWEITHGAREDDAU DILYNOL:

Meddyliwch am y thema ‘cerrig milltir’ mewn bywyd, gan ddefnyddio enghreifftiau o ryddiaith a barddoniaeth sy’n sôn am y pethau yma.